Anh nông dân dám nghĩ, dám làm “hô biến” rau, củ thành ống hút thân thiện với môi trường

Sức sáng tạo không ngừng nghỉ

Những chiếc ống hút nhựa bị vứt lại trên vỉ hè, mang ra bãi rác ngày một lớn trở thành mối đe dọa lớn đối với môi trường và sức khỏe con người.

Trước thực trạng ấy, anh Lê Văn Tám, một nông dân chuyên nghiên cứu máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp cho bà con ở xã Đông Anh (Hà Nội), không khỏi trăn trở. Sau đó, anh đã lên ý tưởng để làm sao tận dụng được nguồn rau, củ dồi dào ngay tại địa phương để tạo ra ống hút thân thiện với môi trường.

Sống và gắn bó lâu năm với vùng nông thôn, thường xuyên tiếp xúc với bà con nông dân, anh Tám nhận ra một thực tế phổ biến: người nông dân rất cần cù, chịu khó, nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu theo lối truyền thống, manh mún, sơ sài ở nhiều khâu, đặc biệt là khâu chế biến sâu.

Mỗi mùa thu hoạch, bà con lại đối mặt với điệp khúc “được mùa, mất giá”. Thiếu công nghệ bảo quản, thiếu khâu chế biến sau thu hoạch khiến nông sản nhanh hỏng, giá trị gia tăng thấp, dễ bị thương lái ép giá.

Anh Lê Văn Tám chia sẻ: “Vùng nông thôn nơi tôi ở, người dân mất khá nhiều công sức sản xuất nông sản, nhất  là các loại rau củ quả. Tuy nhiên, được mùa thì mất giá, rau củ không bán được, để hỏng rồi đổ bỏ. Làm lụng quanh năm nhưng thu nhập vẫn không ổn định. Tôi đặt câu hỏi tại sao không tận dụng nguồn nguyên liệu này để chế biến, nâng cao giá trị sản phẩm cho bà con nông dân, từ đó tôi đã lên ý tưởng chế biến ống hút bằng rau củ”.

Để cho ra đời sản phẩm ống hút từ rau, củ như hiện nay, anh Tám đã trải qua nhiều công đoạn nghiên cứu và thử nghiệm. Quy trình bắt đầu từ việc lựa chọn, thu mua rau củ tươi tại địa phương, sau đó tiến hành sơ chế, nghiền thành bột và phối trộn theo tỷ lệ phù hợp. Hỗn hợp nguyên liệu được đưa vào máy hấp nhằm tạo độ kết dính và ổn định cấu trúc.

Mỗi khay nguyên liệu đều được kiểm tra, đánh giá kỹ lưỡng về chất lượng, bảo đảm giữ được vị ngọt tự nhiên của củ, hương thơm đặc trưng của rau. Khi đạt yêu cầu, nguyên liệu tiếp tục được đưa vào máy ép để tạo hình thành những chiếc ống hút hoàn chỉnh.

Khâu pha trộn nguyên liệu được thực hiện theo công thức nghiêm ngặt nhằm bảo đảm sản phẩm không bị phai màu, không chua, không nhớt hay có mùi lạ, đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn xuất khẩu.

Nhờ kiểm soát chặt chẽ trong toàn bộ quy trình sản xuất, ống hút từ rau, củ của anh Lê Văn Tám có thể sử dụng với nhiều loại thực phẩm, đồ uống khác nhau. Sản phẩm có thể ngâm trong nước, kể cả nước ngọt có ga, trong khoảng 30 phút đến 1 giờ mà không bị biến dạng; đặc biệt, người dùng có thể vừa sử dụng ống hút vừa ăn được.

Điều đặc biệt là sau khi hoàn thành sứ mệnh ban đầu, ống hút tiếp tục được tận dụng để chế biến thành các món ăn như: snack, nhúng lẩu, xào, chiên hoặc áp chảo… vừa chống lãng phí, vừa ra tăng giá trị sử dụng.

Sản phẩm ống hút từ rau củ của anh Lê Văn Tám không chỉ mở ra đầu ra ổn định cho vùng nông sản địa phương, mà còn góp phần tạo việc làm thường xuyên cho lao động nông thôn. Hiện nay, cơ sở sản xuất đã giải quyết việc làm cho hàng chục công nhân, tổ chức sản xuất hằng ngày với mức thu nhập bình quân từ 8–15 triệu đồng/người/tháng.

Phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh

Là người thường xuyên ưu tiên sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, chị Lê Thị Trâm (Hà Nội) chia sẻ: “Khi tìm hiểu kỹ về sản phẩm và quy trình sản xuất, tôi cảm thấy rất yên tâm. Ống hút làm từ rau củ không chỉ an toàn, dễ sử dụng mà sau khi dùng xong còn có thể ăn được, không phát sinh rác thải nhựa như nhiều loại ống hút khác”.

Nhờ mức giá phù hợp, tiện lợi trong sử dụng và đặc biệt là tính thân thiện với môi trường, sản phẩm nhanh chóng nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng. Nhiều hộ gia đình, chủ quán ăn, quán cà phê đã đặt mua và sử dụng lâu dài, coi đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho ống hút nhựa dùng một lần.

Không chỉ chinh phục thị trường trong nước, sản phẩm ống hút từ rau củ của anh Lê Văn Tám còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, New Zealand, Đức.

Tính ưu việt của sản phẩm còn thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Các chuyên gia đánh giá đây là mô hình sáng tạo giàu giá trị thực tiễn, không chỉ góp phần giảm rác thải nhựa mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong việc tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên sẵn có.

Anh Lê Văn Tám chia sẻ: “Tôi làm kinh tế nông nghiệp nhưng là nông nghiệp xanh gắn với kinh tế tuần hoàn, sản phẩm của tôi không những bảo vệ sức khỏe mà còn bảo vệ môi trường, bảo vệ thế hệ tương lai của chúng ta. Tôi cũng mong muốn mỗi người dân hay cố gắng dám nghĩa, dám làm và không ngừng sáng tạo để sản phẩm của người Việt vươn tầm thế giới”.

Sản phẩm của anh Tám không chỉ đơn thuần mang đến sự lựa chọn thay thế cho sản phẩm nhựa truyền thống mà còn góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng, hướng đến lối sống xanh.

Không chỉ sáng tạo trong sản xuất, anh Lê Văn Tám còn thể hiện sự nhanh nhạy trong hoạt động tiếp thị. Anh chủ động tận dụng các nền tảng mạng xã hội để giới thiệu sản phẩm, tiếp cận đông đảo người tiêu dùng và kết nối với các nhà khoa học trong lĩnh vực môi trường. Nhờ thường xuyên “lên sóng” trên các nền tảng số, sản phẩm ống hút từ rau củ của anh nhanh chóng được lan tỏa, qua đó mở ra nhiều cơ hội hợp tác, kết nối đối tác trong và ngoài nước.

Nói thêm về chuyển đổi số, anh Tám nhấn mạnh đây là bước đi của sự tự tin. “Là một người nông dân, tôi từng rất rụt rè, sợ hãi khi phải phát biểu trước ống kính, đám đông hay tham gia những diễn đàn lớn. Nhưng rồi tôi nhận ra rằng, chuyển đổi số cũng giống như hành trình vượt qua nỗi sợ ấy – cần bắt đầu, cần dám làm, dám nói, dám thay đổi”, anh Tám nhấn mạnh.

Với tính độc đáo, thân thiện với môi trường và an toàn cho sức khỏe cộng đồng, sản phẩm ống hút từ rau, củ của HTX Dịch vụ nông nghiệp Sông Hồng đã được thành phố Hà Nội chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao, góp phần nâng tầm thương hiệu. Đây cũng là nền tảng vững chắc để ống hút rau củ tiếp cận và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.