Thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 27/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu về phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh giai đoạn 2026–2030, tỉnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất tập trung đến mở rộng mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy tăng trưởng xanh.
Những năm qua, xã Mường Kim tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, hình thành các sản phẩm chủ lực, góp phần nâng cao giá trị sản xuất. Toàn xã hiện có 500ha lúa, trong đó 420ha sản xuất hàng hóa; hơn 1.165ha chè và 480 lồng nuôi cá.Gia đình ông Hoàng Văn Tiến là một trong những hộ tiêu biểu trong phát triển nuôi cá lồng. Bắt đầu từ quy mô nhỏ năm 2015, đến nay ông đã mở rộng lên 74 lồng nuôi các loại cá như: bống, lăng, tầm, trắm, rô phi. Nhờ áp dụng kỹ thuật vào sản xuất, mỗi năm gia đình thu nhập bình quân hơn 10 triệu đồng/lồng, từng bước nâng cao đời sống.
 |
| Mô hình nuôi cá cho hiệu quả cao. Nguồn: baolaichau.vn |
Để thúc đẩy sản xuất hàng hóa gắn với chế biến và tiêu thụ, tỉnh Lai Châu đã triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp, ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Nhiều diện tích cây trồng kém hiệu quả được chuyển đổi sang cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Các vùng sản xuất tập trung từng bước hình thành, tạo điều kiện thuận lợi cho ứng dụng khoa học kỹ thuật và thu hút doanh nghiệp đầu tư. Tuy nhiên, quy mô sản xuất theo tiêu chuẩn xanh còn hạn chế; diện tích áp dụng quy chuẩn an toàn chưa đủ lớn, sản xuất nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng cao.
 |
| Trồng cây chè mang lại hiệu quả kinh tế và trải nghiệm du lịch. Nguồn: baolaichau.vn |
Cùng với nông nghiệp hàng hóa, phát triển dược liệu đang trở thành hướng đi nhiều triển vọng. Toàn tỉnh hiện có trên 23.000ha dược liệu với các cây chủ lực như: quế, thảo quả, sa nhân, sơn tra, sâm Lai Châu; sản lượng khai thác hằng năm đạt khoảng 3.000 tấn.
Tại xã Hua Bum, người dân đã phát triển hơn 530ha dược liệu dưới tán rừng, góp phần tạo sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm còn gặp khó khăn do phụ thuộc vào thương lái, chủ yếu bán sản phẩm thô, giá trị gia tăng chưa cao. Để khắc phục, địa phương đang tăng cường liên kết với doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.
 |
| Hợp tác xã thuốc Nam xã Mường Than. Nguồn: baolaichau.vn |
Tỉnh đã hình thành nhiều mô hình liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường, đầu tư công nghệ; hợp tác xã tổ chức sản xuất quy mô lớn; người dân là chủ thể trực tiếp tạo ra sản phẩm. Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, đào tạo chuyển đổi số, mở rộng thị trường tiêu thụ.
 |
| Người dân tham gia chuỗi sản xuất xanh. Nguồn: baolaichau.vn |
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu phát triển trên 10.000ha chè chất lượng cao; duy trì và mở rộng diện tích lúa hàng hóa, cây ăn quả, rau an toàn; phát triển 3.000ha sâm Lai Châu gắn với xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý.Song song với đó, tỉnh chú trọng tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp thông minh, kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh tái chế phụ phẩm, sử dụng chế phẩm sinh học, giảm phát thải trong sản xuất.
 |
| Nuôi cá lồng của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Thủy sản Hùng Cường (xã Nậm Hàng). Nguồn: baolaichau.vn |
Đến hết năm 2025, toàn tỉnh Lai Châu có hơn 520ha cây trồng áp dụng các tiêu chuẩn an toàn, trong đó 240ha đạt VietGAP, trên 200ha đạt chứng nhận RA, gần 5ha hữu cơ và gần 15ha đạt tiêu chuẩn GACP; 43ha sản xuất trong nhà màng, nhà lưới vận hành theo quy trình khép kín.
Phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với kinh tế xanh là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần đưa nông nghiệp trở thành trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.
