Nhạc sĩ Thuận Yến từng viết: “Đi khắp phương trời vẫn nhớ tới quê hương/ Người về đây thăm làng Trù quê mẹ và làng Sen quê cha…” những ca từ ấy như chạm vào miền ký ức sâu lắng mỗi độ tháng 5 về, khi cả nước lại thành kính nhớ về Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu đã dành trọn cuộc đời cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân.
Tháng 5, sen bắt đầu tỏa hương trên quê hương Kim Liên (Nghệ An), nơi cậu bé Nguyễn Sinh Cung cất tiếng khóc chào đời trong một mái nhà tranh giản dị. Sinh ra giữa cảnh nước mất nhà tan, lớn lên trong nỗi cơ cực của đồng bào dưới ách đô hộ thực dân, Người sớm mang trong mình khát vọng phải tìm một con đường khác cho dân tộc.
Năm 1911, ở tuổi 21, với tên gọi Nguyễn Tất Thành, Người rời Bến Nhà Rồng lên con tàu vượt biển lớn, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước. Đó là chuyến đi của một người thanh niên hai bàn tay trắng nhưng mang trong tim khát vọng lớn lao: Giành lại tự do cho đồng bào, độc lập cho Tổ quốc.
Suốt những năm tháng bôn ba qua nhiều châu lục, làm đủ nghề để sống và hoạt động cách mạng, Người chưa bao giờ nguôi nỗi đau mất nước. Từ những trải nghiệm thực tiễn và quá trình tìm tòi không ngừng nghỉ, Người đã tìm ra con đường giải phóng dân tộc, mở lối cho cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn với nhiều dấu mốc trọng đại của dân tộc. Ngày 3/2/1930, dưới sự chủ trì của Người, Hội nghị hợp nhất 3 tổ chức cộng sản đã thành một Đảng duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam, bước ngoặt lịch sử mở ra con đường đấu tranh thống nhất cho dân tộc.
Tháng 5/1941, tại Pác Bó (Cao Bằng), Hội nghị Trung ương VIII do Nguyễn Ái Quốc (tên gọi mới của Người được sử dụng năm 1919 khi Người thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp gửi đến Hội nghị Vécxai bản Yêu sách của nhân dân An Nam) chủ trì quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. Đây được xem là bước chuyển có ý nghĩa quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám sau này.
Rồi mùa thu lịch sử năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập cho dân tộc Việt Nam.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân tộc ta tiếp tục đi qua những cuộc kháng chiến trường kỳ với biết bao hy sinh, mất mát. Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 đã “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, khẳng định ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam trước thực dân Pháp.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh có chặng đường dài trực tiếp cùng Trung ương Đảng hoạch định đường lối chiến lược cho cách mạng Việt Nam. Dù Người đi xa trước ngày toàn thắng, nhưng tư tưởng và khát vọng thống nhất đất nước của Bác đã trở thành sức mạnh tinh thần to lớn, dẫn tới Đại thắng mùa Xuân năm 1975, non sông thu về một mối.
Điều khiến nhiều người xúc động khi nhắc về Bác không chỉ là tầm vóc của một lãnh tụ, mà còn ở lối sống giản dị, gần dân, thương dân sâu sắc. Vào mỗi dịp 19/5, thay vì tổ chức mừng sinh nhật, Người thường dành thời gian đi thăm công nhân, nông dân, thiếu nhi hay các địa phương để động viên thi đua lao động, học tập. Những chuyến thăm nhà máy, trường học, hợp tác xã… luôn để lại tình cảm ấm áp trong lòng Nhân dân.
Tháng Năm lại về. Trên quê hương Sen hồng, từng dòng người vẫn lặng lẽ tìm về Kim Liên, dâng nén hương thơm tưởng nhớ Người. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Bác đi xa, nhưng hình ảnh vị Cha già dân tộc vẫn vẹn nguyên trong trái tim hàng triệu người Việt Nam.
Như nhà thơ Xuân Miền từng viết trong bài Theo lời Bác dặn: “Thương nhớ Bác Hồ – Dân, Đảng quyết/ Làm theo di chúc, nước vinh hòa”.
Cũng bởi ý nghĩa thiêng liêng ấy, mỗi độ tháng 5 về, Nghệ An lại tổ chức nhiều hoạt động tưởng niệm, tri ân Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nổi bật trong số đó là Lễ hội Làng Sen – sự kiện văn hóa, chính trị đặc biệt đã trở thành nét đẹp quen thuộc của quê hương Bác suốt nhiều thập kỷ qua.
Nhìn lại chặng đường hình thành và phát triển, từ chương trình “Hát từ Làng Sen” những năm đầu thập niên 1980, rồi “Liên hoan Tiếng hát Làng Sen”, đến năm 2002, lễ hội chính thức được nâng tầm thành “Lễ hội Làng Sen”. Từ đó đến nay, lễ hội được tổ chức thường niên ở quy mô cấp tỉnh và định kỳ 5 năm một lần ở quy mô toàn quốc.
Không đơn thuần là một hoạt động văn hóa, Lễ hội Làng Sen đã trở thành ngày hội mang đậm ý nghĩa tinh thần đối với người dân Nghệ An và cả nước. Đây là dịp để nhân dân bày tỏ lòng thành kính đối với Bác Hồ, đồng thời lan tỏa những giá trị văn hóa, tư tưởng và đạo đức mang dấu ấn thời đại Hồ Chí Minh. Qua lời ca, tiếng hát và các hoạt động văn hóa cộng đồng, hình ảnh Bác, tình yêu quê hương, đất nước và niềm tự hào dân tộc tiếp tục được bồi đắp trong mỗi người dân.
Phát biểu tại lễ khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026 kỷ niệm 136 năm ngày sinh của Bác vào tối 18/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An ông Thái Văn Thành nhấn mạnh: Đây là sự kiện thể hiện lòng tôn kính và biết ơn sâu sắc của các tầng lớp Nhân dân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam. Đồng thời, lễ hội cũng là dịp để tiếp tục khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng, đạo đức và di sản mà Người để lại cho dân tộc…
